Anasayfa
     Hakkımızda
     Oyuncular
     Şirket ve Kurum Etkinlikleri
     Atölye Çalışmaları
     Komedi Festivali
     Yota TV
     Foto Galeri
     Doğaçlama Tiyatro
     Ulaşım
     İletişim
 
 
 
Doğaçlama Tiyatro
 

Doğaçlama, tiyatro sanatında çok önemli bir yere sahiptir. Çağlar boyunca yazarlar yapıtlarını oluştururken, oyuncular role hazırlanırken, oynarken doğaçlamadan yararlanmıştır. İtalyan halk tiyatrosu Comedia Dell Arte'de ya da Orta oyununda olduğu gibi doğaçlama sahne uygulamalarında da kullanılmıştır.

Modern anlamda, Doğaçlama Tiyatro'nun ilk örnekleri 1930'lu yıllarda Amerika'da Viola Spolin tarafından oluşturuldu. Chicago'da Neva Boyd tarafından yönetilen Yeniden Yaratım Eğitim Okulu'nda çalışmaya başlayan Viola Spolin 1927 - 41 yılları arasında okulda bulunan göçmen çocukların topluma sosyal entegrasyonunu sağlamak için değişik tiyatro oyunları geliştirdi.

Şüphesiz Spolin'den öncede bir takım oyunlar vardı ama Spolin'in getirdiği en büyük yenilik, oyunları eğitimde ve özellikle oyuncu eğitiminde kullanmasıydı.

Viola Spolin, oyun duygusuna çok önem vermiş, yaratıcılığın motor gücünün bu duygu olduğunu vurgulamıştır. Onun için en önemli unsurlardan biri, oyuncuların kişisel olarak özgürleşmesidir. Sahne, yaşamdan yalıtılmış bir sihir alanı değildir. Doğaçlama oyuncusu, çevresine ve diğer oyunculara karşı savunmasız ve oynamaya istekli olmalıdır.

İyi ya da kötü, doğru ya da yanlış yoktur. Doğaçlama tiyatro çalışmalarında, öğretici vb. konumunda baskın bir lider yoktur. Herkes kendi öğrenir, yöneticide oyunculardan biridir. Çalışmalarda daha çok deneyim paylaşımı vardır. Spolin, aynı zamanda modern doğaçlamanın başyapıtlarından olan ve günümüzde de önemli bir başvuru kaynağı olan "Tiyatro için Doğaçlama" kitabını yazmıştır.

Viola Spolin'le birlikte doğaçlamanın en önemli figürlerinden birisi oğlu Paul Sills'tir. Chicago Üniversitesi'nden mezun olan Sills tiyatroya ilgili birisi olmasına karşın ilk başlarda annesinin tekniklerine ilgi duymamış, ama kısa sürede bu tekniklerin oyunculardaki yaratıcılık ve kendiliğindenlik duygularını geliştirdiğini fark etmiştir.

Aynı zamanda Spolin'in doğaçlama oyunlarının seyirciler tarafında ilgiyle izlenildiğini fark edip, düzenli doğaçlama gösterilerini başlatan kişidir. David Sheperd ile birlikte ilk profesyonel doğaçlama tiyatrosu olan "The Compass"ı kurmuştur.

Doğaçlama Tiyatro'nun efsanevi mekanlarından biri The Second City, 16 Aralık 1959'da Chicago'da Paul Sills, Howard Alk ve Bernie Sahlins tarafından kuruldu. The Second City gerek doğaçlamanın geniş kitlelere ulaşması gerek yeni doğaçlamacılar yetiştirmek açısından tam bir okul olmuş, ilerleyen yıllar içerisinde Amerika'nın değişik yerlerinde ve Kanada'da şubeleri açılmıştır.

Second City'nin önemli yönetmenlerinden bir tanesi de Del Close'dur. Uzun yıllar burada yönetmen, oyuncu ve öğretici olarak çalıştıktan sonra ayrılıp Sharna Helpern tarafından kurulmuş Improvolypic'e katılmış ve orada yepyeni bir doğaçlama biçimi olan UZUN FORM'u keşfetmiştir. Dünya'da en yaygın olarak yapılan uzun form biçimi Harold, onun tarafından geliştirilmiştir. Harold'ın özel bir anlamı yoktur, tamamamen raslantısal şekilde bulunmuş bir isimdir.

Doğaçlama Tiyatro'nun önemli kişiliklerinden biri de İngiliz Keith Johnstone'dur. Kariyerine ilkokul öğretmeni olarak başlayan Johnstone, Royal Court Theatre'da yaptığı doğaçlama çalışmalarla İngiltere'deki doğaçlama tiyatronun temellerini atmış ve çalışmalarını 1966'ya kadar Spolin'den habersiz bir şekilde yürütmüştür. Oyununu izleyen bir seyircinin verdiği kitap sayesinde Spolin'den haberdar olmuştur.

Jerzy Grotowski, Joseph Chaikin, Eugenio Barba, Peter Brook ve Augosto Boal gibi 20. yüzyılın önemli tiyatro adamları da çalışmalarında ve sahnelemelerinde doğaçlamadan yararlanmış ve değişik çalışmalar üretmişlerdir.

Doğaçlama Tiyatro, günümüzde sadece oyun için bir hazırlık ya da oyuncu eğitiminde kullanılan bir yöntem değil ayrı bir tiyatro akımı olarak kabul görmektedir.

Yararlanılan kaynaklar

The History of Improvisation by Stevie Ray
Çağdaş Doğaçlama Selda Ergün
www.spolin.com


   
© 2005 - 2015 Yota Doğaçlama